Ρόλοι και σημασίες

Ποια είναι η θέση και ο ρόλος της γυναίκας σήμερα;
Ξεκινώντας από την Αρχαιότητα στην αρχαία Αθήνα γνωρίζουμε πως οι γυναίκες έμεναν στο σπίτι και ασχολούνταν με την διαχείριση των αγαθών και των οικονομικών. Ρόλος διόλου ευκαταφρόνητος, αλλά στα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα ήταν απούσες. Στην αρχαία Σπάρτη ο λόγος τους μετρούσε γιατί αυτές ήταν που γεννούσαν παιδιά γερά τα οποία προορίζονταν για σπουδαίοι πολεμιστές. Γυμνάζονταν και συμμετείχαν στη πολιτική ζωή.
Από τότε και στο εξής ο ρόλος της γυναίκας ολοένα αυξάνεται και αποκτά κύρος.
Σήμερα η θέση της γυναίκας όσο κι αν μερικοί δεν θέλουν να το αντιληφθούν γίνεται ολοένα και πιο ισχυρή. Έχει απλώσει τα δίχτυα της σε όλους τους τομείς της κοινωνίας. Συμμετέχει στην πολιτική και ασκεί οποιοδήποτε επάγγελμα ακόμη και το πιο χειρωνακτικό που κάποτε χαρακτηριζόταν αντρικό. Επιπλέον συσσωρεύει στο πρόσωπό της πολλούς και διαφορετικούς ρόλους. Εργαζόμενη, μητέρα, σύζυγος και νοικοκυρά.
Ερευνώντας αυτή τη πραγματικότητα και αναζητώντας τα αίτια της ίσως να βρισκόμαστε μπροστά σε δεδομένα καθόλου θετικά για το αντρικό φύλο. Πιστεύω πως αν είχαμε μια ζυγαριά και τοποθετούσαμε το άντρα και τη γυναίκα στα δυο άκρα, θα διαπιστώναμε στο πέρασμα του χρόνου πως εκεί που η γυναίκα υστερούσε στο παρελθόν τώρα έχει αναθαρρήσει και μπορεί ακόμη και να γέρνει η ζυγαριά προς το μέρος της.
Κι εδώ ξεκινούν τα προβλήματα. Έχουν χάσει οι άντρες τον ρόλο τους; Έχουν δανείσει ένα μέρος απ' αυτόν στο γυναικείο φύλο; Ή μήπως κουράστηκαν να ζουν σε μια ανισότητα την οποία οι ίδιοι είχαν επιβάλλει στη κοινωνία; Μήπως τελικά έπρεπε να αναδειχθεί η γυναίκα λίγο περισσότερο και να βγει από την αφάνεια; Κι αν ναι πόσο σκληρά πάλεψε η ίδια γι' αυτό και τι θυσίασε για να το επιτύχει;Και πόσο η εποχή η ίδια το απαιτούσε; Πρόκειται για ερωτήματα που ζητούν να απαντηθούν και σίγουρα οι απαντήσεις θα είναι πολλές ίσως και τόσες όσοι κι οι άνθρωποι που ζουν σε τούτη τη γη.
Το βέβαιο είναι πως μεγάλα πνεύματα βγήκαν από το ντουλάπι της υποταγής και διέπρεψαν στο είδος τους. Επίσης βέβαιο είναι πως άρχισε να νοσεί ο θεσμός της οικογένειας. Επιπλέον γεννήθηκαν πολλών ειδών ανασφάλειες και φόβοι που επηρεάζουν έντονα ακόμη και τις σχέσεις των δυο φύλων σε άλλο επίπεδο όπως αυτό της ερωτικής προσέγγισης.
Εκείνο που προσωπικά ενστερνίζομαι είναι πως η ισότητα και στη ζυγαριά και στη ζωή είναι εκείνη η ισορροπία που ζητά η κοινωνία για να βγει από το αδιέξοδο της πάλης των δυο φύλων. Άντρες και γυναίκες έχουν το ίδιο δικαίωμα στην εργασία, στην τέχνη, στην επιστήμη και σε όλους τους κοινωνικούς και πολιτικούς τομείς και θεσμούς. Αρκεί να αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους στο έπακρο και να αντιμετωπίζουν στα ίσια μια νέα πραγματικότητα που κυριαρχεί πια. Οι επιλογές και οι θυσίες γι' αυτές τις επιλογές πρέπει να λαμβάνονται εξίσου υπόψιν και να αντιμετωπίζονται με υπευθυνότητα.

ΥΓ Αφορμή για την ανάρτηση αυτή, ήταν το βιβλίο της Μόνικα Αλί με τίτλο "Εφτά θάλασσες και δεκατρία ποτάμια" από τις εκδόσεις Ωκεανίδα.

Διάκριση Λόγων

Κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός, μοναδικός με τα δικά του προτερήματα και τα ιδιαίτερα του ελαττώματα, σέρνει πίσω του το δικό του παρελθόν, τα δικά του βιώματα κι έχει διαμορφώσει τη προσωπικότητά του μέσα από διαφορετικές συνθήκες ζωής, μέσα από διαφορετικά επίπεδα γνώσης και μέσα από προσωπικές εμπειρίες ζωής.
Γενικά όμως ίσως να μπορούσαμε να διακρίνουμε δυο μεγάλες κατηγορίες ανθρώπινων χαρακτήρων, χωρίς αυτό να σημαίνει απολυτότητα και μονολιθικότητα στην κατηγοριοποίηση και ίσως να μην καταλήγει και σε πολύ βέβαια συμπεράσματα.
Οι δυο μεγάλες κατηγορίες είναι οι εξής: Άνθρωποι δυναμικοί και άνθρωποι χαμηλών τόνων. Κατά πόσον είναι έτοιμοι οι άνθρωποι χαμηλών τόνων να δεχτούν κριτική από δυναμικούς; Κατά πόσον οι δυναμικοί άνθρωποι δέχονται κριτική από άλλους εξίσου δυναμικούς; Κατά πόσον οι άνθρωποι χαμηλών τόνων ασκούν κριτική;
Με αυτά τα ερωτήματα παιδεύτηκα λίγο τοποθετώντας τον εαυτό μου στην ομάδα των δυναμικών και έχοντας δίπλα μου ανθρώπους εξίσου δυναμικούς αλλά και φίλους χαμηλών τόνων.
Κρίνοντας εξ ιδίων τα αλλότρια, δεν συμφωνώ καθόλου με την τακτική κάποιων δυναμικών ανθρώπων να θεωρούν πως πρέπει να επιβάλλουν την άποψή τους επειδή απλά είναι δυναμικοί. Και να την επιβάλλουν σε ανθρώπους που από τη φύση τους είναι ήρεμοι και δεν μπαίνουν σε αντιπαραθέσεις. Η επιβολή της άποψής μας στους άλλους και η εμμονή πως μόνο μια άποψη είναι σωστή, δηλαδή η δική μας, είναι άκρως αντιεπιστημονικό, για να μην το χαρακτηρίσω άκρως εγωιστικό.
Σαφώς και αυτό δε σημαίνει την απαγόρευση να εκφράσει κάποιος την άποψή του για τα πράγματα αλλά πιστεύω δυνατά σε μια αρετή, γιατί αρετή είναι για μένα, την διακριτικότητα.
Το να επιλέγεις πότε θα μιλήσεις, τι θα πεις και υπολογίζοντας έστω και λίγο τον συνομιλητή σου και την ψυχολογική κατάσταση στην οποία βρίσκεται νομίζω πως είναι μια σωστή στάση απέναντι στα πράγματα.
Ίσως να έχω πέσει και εγώ στο ίδιο σφάλμα, να έχω δηλαδή συμβουλέψει σφοδρά κάποιον άνθρωπο δικό μου, άνθρωπο χαμηλών τόνων, κάνοντας παράλληλα κριτική οξεία σε σχέσεις του, επιλογές του και απόψεις του. Πάντα όμως μου έχει ζητηθεί η γνώμη μου! Και είναι σημαντικό αυτό το στοιχείο.
Από την άλλη η κριτική από έναν δυναμικό σε έναν δυναμικό χαρακτήρα ίσως να έχει δυο σημαντικές καταλήξεις. Η μία είναι μια σκληρή αντιπαράθεση και η άλλη είναι ουσιαστικός διάλογος. Σε αυτή τη περίπτωση σίγουρα παίζει ρόλο το επίπεδο στο οποίο κινείται η συζήτηση αλλά σίγουρα και το κυρίως θέμα. Δηλαδή κατά πόσο θίγονται προσωπικές επιλογές ή αν η συζήτηση περιφέρεται γύρω από γενικές απόψεις.
Το σίγουρο είναι πως αν δεν πλαισιώνεται ο δυναμισμός με τον εγωισμό, η κουβέντα γίνεται πολύ ενδιαφέρουσα.
Ένας ήρεμος και χαμηλών τόνων άνθρωπος μπορεί να μην ασκήσει κριτική σε τίποτα, απλά να παραβρίσκεται σε μια αντιπαράθεση τρίτων συμφωνώντας ή διαφωνώντας. Επίσης ίσως με πράξεις μπορεί να δείξει την άποψή του ή και με λακωνικό τρόπο να δώσει το στίγμα του! Σίγουρα υπάρχει ο κίνδυνος της αποστασιοποίησης από την κουβέντα ή και της περιθωριοποίησης του.
Καταλήγοντας θα σταθώ και πάλι στην αρετή της διακριτικότητας. Νομίζω πως είναι πολύ σημαντική στην εποχή που ζούμε με την υπερπληροφόρηση και την υπερευκολία να λέμε και να κάνουμε ό,τι θέλουμε.
Την ταυτίζω με τον σεβασμό προς τον συνάνθρωπο και με την αγάπη. Την ταυτίζω με την κατανόηση και με την συμπαράσταση. Την ταυτίζω με την ανθρωπιά και την αξιοπρέπεια.
Ο Όμηρος χρησιμοποίησε την εξής φράση για να τονίσει τη σημασία της γλώσσας και του λόγου:"Ποια λέξη, ποια λόγια άφησες να βγουν από το στόμα σου;"
Ο Χρυσόστομος συμπληρώνει τη φράση αυτή, θέλοντας να μιλήσει για την χαλιναγώγηση των λόγων μας, και αναφέρει πως υπάρχουν δυο στάδια ελέγχου των λόγων που βγαίνουν από το στόμα μας, τα δόντια και τα χείλη.
Είναι πολύ σημαντικό να προσέχουμε τι λέμε, σε ποιον το λέμε και με ποιο τρόπο το λέμε. Αυτό είναι η διακριτικότητα και την έχουμε ανάγκη όλοι είτε δυναμικοί είτε χαμηλών τόνων άνθρωποι.

Σκέφτεσαι...άρα υπάρχεις

Σκέφτεσαι...άρα υπάρχεις...
Γνωρίζεις... Διαχειρίζεσαι...
Επεξεργάζεσαι...Αναλύεις...
Οριοθετείς...Μοιράζεσαι...
Επιλέγεις...Ελπίζεις...
Ονειρεύεσαι...Στοχεύεις...
Χαμογελάς...Περιμένεις...
Γκρεμίζεσαι...Μα σκέφτεσαι...

ΑΡΑ ΥΠΑΡΧΕΙΣ

Αυτή είναι η αρχή και το τέλος

Η επιτυχία της αποτυχίας

Σκεφτόμουν πολύ έντονα αυτές τις μέρες πώς μπορεί κάποιος να αντιμετωπίσει την αποτυχία.

Σερφάροντας στο διαδίκτυο βρήκα κάποιες φράσεις που έχουν πει διάφοροι κατά καιρούς για την αποτυχία, αλλά και για την επιτυχία σε σχέση με την αποτυχία.
Μου γεννήθηκαν διάφορες σκέψεις μέσα από αυτές τις φράσεις.

Το 80% της επιτυχίας είναι να κάνεις φιγούρα.
Γούντυ Άλλεν, Αμερικανός ηθοποιός & σκηνοθέτης

Νιώθω πως πολλοί επιτυχημένοι άνθρωποι ανεξάρτητα από τον τομέα στον οποίο διαπρέπουν ανήκουν σε αυτό το 80%. Η επιτυχία έρχεται τις περισσότερες φορές όταν κάνει εντύπωση και φαντάζει εξωπραγματικός ο τάδε που θέλει να πετύχει κάτι. Εντάξει υπάρχει και το 20% για να μπορέσουμε να μιλήσουμε για αξιοκρατία.

***

Δεν υπάρχουν πολλά που μπορούμε να πούμε για την επιτυχία.
Η αποτυχία είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα.
Max Beerbohm,Βρετανός χιουμορίστας

Στην επιτυχία θα πούμε ένα μεγάλο μπράβο, ένα συγχαρητήρια και ίσως επέλθει ένα κέρασμα από τον επιτυχόντα. Η αποτυχία αναλύεται μέχρι τελευταίου σημείου. Σαφώς αυτό δεν την κάνει προτιμότερη, αλλά σίγουρα επέρχεται αυτοκριτική και αυτογνωσία, πολύ σημαντικά για τον σημερινό άνθρωπο.

***

Η επιτυχία είναι να προχωράς από αποτυχία σε αποτυχία,
χωρίς να χάνεις τον ενθουσιασμό σου.
Ουίνστον Τσώρτσιλ

Ο άνθρωπος όμως είναι πλασμένος για να δημιουργεί και δεν ξέρω αν αντέχει και πολλές αποτυχίες τη μία μετά την άλλη. Σίγουρα δεν πρέπει μια αποτυχία να μας παίρνει από κάτω, διότι αποτελεί ευκαιρία να δούμε τα όριά μας,τις γνώσεις μας, τις αντοχές μας, τα κενά μας. Πολλές αποτυχίες όμως μαζί; Πως να μην είναι αιτία να χαθεί εντελώς ο ενθουσιασμός; Εδώ σίγουρα παίζει ρόλο και ο χαρακτήρας κάθε ανθρώπου, αν αντέχει ή αν παραδίδει τα όπλα εύκολα.

***

Η αποτυχία είναι η ευκαιρία να ξαναρχίσεις πιο έξυπνα.
Henry Ford,Αμερικανός βιομήχανος

Εδώ θα με βρει σύμφωνη ο αγαπητός βιομήχανος. Κάτι έγινε λάθος σε μια αποτυχία, κάτι δεν λειτούργησε σωστά, κάτι δεν προσπαθήσαμε όσο έπρεπε, ίσως να ετυχε και μια αναποδιά. Όταν θέλουμε να πραγματοποιήσουμε κάτι δεν θα εγκαταλείψουμε την προσπάθεια. Μια νέα αρχή κλείνοντας κενά και λειτουργώντας πιο έξυπνα μπορεί να φέρει το ποθητό αποτέλεσμα.

***

Δεν υπάρχει αποτυχία.
Υπάρχουν μόνο εμπειρίες και οι αντιδράσεις σου σ' αυτές.
Tom Krause, Αμερικανός συγγραφέας

Η αποτυχία πιστεύω πως αν αντιμετωπιστεί με αντιδράσεις που έχουν ως αποτέλεσμα την άρνηση και την έλλειψη αυτοπεποίθησης μπορεί να φέρει κι άλλες αποτυχίες. Ό,τι προσπαθούμε να επιτύχουμε σε αυτή τη ζωή αποτελεί μια εμπειρία και προσφέρει κάποια γνώση. Άλλωστε μετρά το ταξίδι και όχι τόσο ο προορισμός.

***

Πολυτέλειες

Πρωινή ώρα, περίπου στις 11, πλατεία Κοτζιά. Είχα την πολυτέλεια να περνάω από εκεί μετά από ψώνια που έκανα. Εκείνη δεν είχε την πολυτέλεια να κάνει τίποτα. Με ένα άδειο πλαστικό ποτήρι από καφέ στο χέρι, μισοξαπλωμένη ανάμεσα στους περαστικούς που απλά κοιτούσαν, λιπόθυμη, αφηνόταν στην παράνοια, με ουσίες παντού στο κορμί της. Αδύνατη, ρακένδυτη. Μια όψη της κοινωνίας που πρέπει να πάψουμε να ονομάζουμε περιθώριο γιατί δεν είναι πια.
Όλοι αυτοί οι πολιτικάντηδες που υπόσχονται κι υπόσχονται κι υπόσχονται ας κοιτάξουν αυτό το μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας κατάματα, και κι ας κάνουν μια προσπάθεια να δώσουν μια λύση. Υπάρχει τρόπος, ανθρωπιά δεν υπάρχει και ευαισθητοποίηση. Υπάρχουν ιδέες και προτάσεις, θέληση και χρήμα δεν διατίθεται.
Και τι έγινε που ειδοποιήθηκε ένα ασθενοφόρο από ευαίσθητους περαστικούς; Δεν είναι μόνο αυτό το πλάσμα που κείτεται στο κέντρο της Αθήνας και όχι μόνο. Χιλιάδες νέοι καθημερινά χάνουν το δρόμο τους και πνίγονται στις ουσίες αφού ήδη έχουν πνιγεί στην απανθρωπιά μας.
Κι ένας περαστικός την κλώτσησε και την ξύπνησε από τον αέναο ύπνο της. Για λίγο κουνήθηκε, της έπεσε το ποτήρι από το χέρι και έχασε τελείως τις αισθήσεις της.
Ντροπή. Ντροπή. Να ανοίξει η γη να μας καταπιεί...

Ψηφίσαμε ή καταψηφίσαμε;

Δευτέρα 5 Οκτωβρίου ξημέρωσε.

Τα αποτελέσματα από τις κάλπες νομίζω πως όλοι λίγο ή πολύ τα είχαμε υποψιαστεί κι ας μην βλέπαμε τις δημοσκοπήσεις τις τελευταίες μέρες. Το δεκάρι της συντριβής είχε ήδη αποτυπωθεί στην κοινωνία. Ο κόσμος υποσχόταν μέρα με την μέρα εκδίκηση για τα όνειρά του που καταπατήθηκαν και για την ζωή του που έγινε μαύρη κι άραχνη.
Τι να περιμένει κανείς άλλωστε από μια κυβέρνηση κι από έναν πρωθυπουργό που όλα τα σκάνδαλα τα σκέπαζε με σθένος; Που δεν άνοιξε ούτε ρουθούνι μετά από τόσες κλεψιές, μετά από τόσα ψέματα που ειπώθηκαν; Ακόμη και σκληροπυρηνικοί νεοδημοκράτες εξέφραζαν παράπονα για μια πολιτική που τους υποβίβαζε κι αυτούς.
Ο πληθυσμός μιας χώρας τιμωρεί σκληρά όταν τον στήνεις στον τοίχο και του ρουφάς το αίμα. Ακόμη και ο πιο άβουλος και άδολος αντιδρά όταν του στερείς την δουλειά, το ψωμί και μια στοιχειώδη ποιότητα ζωής.
Το ερώτημα που τίθεται τώρα είναι αν εμπιστευτήκαμε τη χώρα σε έναν ικανό και αξιόπιστο πολιτικό. Αν οι έννοιες ικανός και αξιόπιστος συνάδουν με την έννοια πολιτικός.
Ακράδαντα πιστεύω πως η επιλογή Γιώργος Παπανδρέου ήταν αναγκαστική γιατί κανένα άλλο κόμμα δεν θα μπορούσε να κυβερνήσει. Πιστεύω πως ο κόσμος δεν ψήφισε πρωθυπουργό, αλλά καταψήφισε πρωθυπουργό κι αυτό είναι αρκετά λυπηρό και πρέπει να το λαμβάνουν υπόψιν οι σκληροπυρηνικοί του Πασόκ. Αλλά ας του δώσουμε μια ευκαιρία πριν τον κρίνουμε κι αυτόν σκληρά διότι κι αυτός θα κριθεί αύριο.
Δεν είμαι σίγουρη αν θα πρέπει να συζητηθεί περισσότερο η ήττα ή η νίκη. Και οι δυο ήταν αναμενόμενες. Νομίζω πως αυτή η σιγουριά που είχαμε για το αποτέλεσμα προκαλεί όσα κακά σπέρνει ο δικομματισμός. Και ομολογώ πως θα προτιμούσα κυβερνήσεις συναίνεσης, για να υπάρχει στοιχειώδης έλεγχος και ουσιαστική επικοινωνία και συνεργασία. Να ακούγονται κι άλλες φωνές, να λαμβάνονται υπόψιν και οι απόψεις των χαμηλότερων κοινωνικών στρωμάτων αυτών που συνήθως νοσούν από αποτυχημένες πολιτικές.
Δεν ξέρω αν θα αλλάξει κάτι με τη νέα κυβέρνηση. Δεν ξέρω αν το Πασόκ εξυγιάνθηκε. Ξέρω πως η χώρα βουλιάζει πως ο κόσμος τιμώρησε σκληρά τους υπευθύνους και πως ανοίγεται μια νέα σελίδα στην πολιτική ιστορία του τόπου.
Εκείνο που ελπίζω και εύχομαι είναι να μην γεμίσει αυτή η νέα σελίδα με τα ίδια μελανά χρώματα που γέμισε η προηγούμενη.

Σειρήνες

Ο Όμηρος αναφέρεται στις Σειρήνες και στο τραγούδι τους, αλλά δεν τις περιγράφει. Στην εικονογραφία παρουσιάζονται ως υβριδικά όντα με κεφάλι και στήθος γυναίκας με σώμα πουλιού. Αργότερα θεωρούσαν τις Σειρήνες ως γυναίκες έκπαγλου καλλονής που έπαιζαν μουσική και τραγουδούσαν. Αυτές δημιουργούν την αρμονία ή την μουσική των σφαιρών, μια πυθαγόρεια αντίληψη που ο Πλάτωνας επεξεργάζεται στον μύθο του Ηρός.
Σήμερα οι Σειρήνες είναι παντού, μας περικλείουν, μας χειραγωγούν και επιβάλλονται με βία στην σκέψη μας και στον τρόπο ζωής μας. Μοιάζουν με τα ΜΜΕ που με τρόπο αηδιαστικό πια προσπαθούν να επηρεάζουν συνειδήσεις. Μοιάζουν με παχιά λόγια που κάνουν τον άνθρωπο μέσα στην ανάγκη του να ελπίζει σε κάτι, να αποσυντονίζεται, να ξεχνά τα προβλήματά του και να στρέφει το βλέμμα του σε ζητήματα που επί της ουσίας δεν επηρεάζουν την ποιότητα της ζωής του προς το καλύτερο αλλά προς το χειρότερο.
Μοιάζουν με τις κομματικές παρατάξεις που τερατωδώς τάζουν και προϊδεάζουν πως θα σπαταληθεί το δημόσιο χρήμα προς όφελος του πολίτη, μοιράζοντας ελπίδες για την εξασφάλιση μιας θέσης στον ήλιο για εκείνους τους ανθρώπους που νομίζουν πως το τάδε ή το δείνα κόμμα θα εξασφαλίσει τα συμφέροντά τους, θα τακτοποιήσει τα παιδιά τους και όλα θα γίνουν καλύτερα. Φρούδες ελπίδες.
Μοιάζουν τέλος με ήχους που τρυπάνε τα αυτιά εκείνων που ακόμη αντιστέκονται, που βλέπουν καθαρά το γκρεμό μπροστά τους, που θέλουν να αλλάξουν το κόσμο και που με μαζική συνεργασία μπορούν να το καταφέρουν, μα που είναι αδύνατον να χρησιμοποιήσουν ωτοασπίδες, γιατί θέλουν να αφουγκράζονται το σφυγμό της κοινωνίας, να καταγράφουν τα κακώς κείμενα, δεν θέλουν να κλείσουν τα αυτιά τους, δεν θέλουν να μπουν σε περιθώρια και προτιμούν την αξιοκρατία ακόμη κι αν οι ίδιοι μείνουν άνεργοι.
Κι όλα αυτά τα αυτιά που αντιστέκονται στις Σειρήνες, που βλέπουν την κοροϊδία, που δεν ελπίζουν σε τίποτα καλύτερο που θα έρθει με μια ίδια πολιτική με αυτήν που μας προσπέρασε, είναι νέοι άνθρωποι, με ανοιχτά μυαλά και με απεριόριστη υπομονή. Μα θα μείνουν πίσω στα παρασκήνια γιατί τσιρίδες δεν μπορούν να βγάλουν, και γιατί δεν είναι τόσο καλοβαλμένοι όπως οι Σειρήνες.
Ας ευχηθούμε "Περαστικά μας". Εκτός κι αν αρχίσουμε να ρίχνουμε μια ματιά στα παρασκήνια.

(Ξε)Συνήθειες και (απο)δέκτες

Τα συναισθήματα θεωρώ πως είναι η μια από τις δύο φύσεις της άμυνας ή και της επίθεσης του ανθρώπινου οργανισμού. Άλλοτε εξαίρεται το συναίσθημά μας κι άλλοτε εξαίρεται η λογική. Η καρδιά κι η λογική βρίσκονται σε μια αέναη πάλη μέσα μας και διεκδικούν την πρωτιά για την λήψη αποφάσεων ή για την αντιμετώπιση καταστάσεων. Και τα δυο επηρεάζουν, σ' ένα άνισο ποσοστό τις επιλογές μας ή τις αντιδράσεις μας.
Για τη λογική έχω ήδη μιλήσει πολλές φορές και την προτιμώ, όσο είναι αυτό δυνατόν και την αγαπώ και της αφιερώνομαι. Για την καρδιά ή με άλλα λόγια το συναίσθημα είχα κάποιες σκέψεις πρόσφατα μετά από συζητήσεις με την καλή μου φίλη Ευαγγελία που με τίμησε με την παρουσία της στο σπίτι μου, δυο περίπου μέρες και κάναμε όμορφες και εποικοδομητικές συζητήσεις. Σας παραθέτω κάποια συμπεράσματά μας, γιατί πραγματικά με ενδιαφέρει η γνώμη σας.
Η απώλεια κάποιου αγαπημένου προσώπου, είτε συγγενικού, είτε φιλικού είτε ακόμη και συντρόφου, μεταφράζοντας τη λέξη απώλεια και ως θάνατο και ως απομάκρυνση από τη ζωή μας κι ειδικά αν δεν το επιθυμούμε εμείς, αποτελεί μια ευκαιρία εξωτερίκευσης σημαντικών συναισθημάτων ειδικά εκείνων που προκαλούν πόνο, θλίψη ή μελαγχολία.

Είτε άνθρωποι δικοί μας πεθαίνουν, είτε απλά φεύγουν μακρυά μας, δημιουργείται μέσα μας ένας σωρός συναισθημάτων που δεν έχει αποδέκτη και αυτό είναι που μας ταράζει και μας θλίβει. Πρέπει λοιπόν κατά τη γνώμη μου να αντιμετωπιστούν δυο κυρίως καταστάσεις:
Αφενός, η συνήθεια της παρουσίας να αντικατασταθεί με την συνήθεια της απουσίας, πράγμα αρκετά επίπονο δεδομένου πως ο άνθρωπος συνηθίζει σε κάτι ύστερα από επαναλαμβανόμενες ενέργειες μιας κατάστασης, και άρα η έξις/συνήθεια γίνεται στοιχείο του χαρακτήρα του, σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, οπότε πρέπει να ξεσυνηθίσει σε κάτι και να συνηθίσει σε κάτι άλλο, ή με άλλα λόγια να αποβάλλει ένα στοιχείο του χαρακτήρα του και να ανακαλύψει ένα νέο, ή να συμβιβαστεί με την αποβολή.
Πηγαίνοντας λοιπόν λίγο παραπέρα απ' τον Αριστοτέλη, αν φυσικά κάτι τέτοιο επιτρέπεται, πιστεύω πως οι απουσίες/απώλειες αγαπημένων μας προσώπων οδηγούν σε έναν επαναπροσδιορισμό του περιβάλλοντος μας και του εαυτού μας και προκαλούν αλλαγές όχι μόνο στον χωροχρόνο μας αλλά και σε ολόκληρη τη κοσμοθεωρία μας και σαφώς και στην ψυχοσύνθεσή μας.
Είναι γεγονός πως είναι πολύ σκληρό να δεχτείς εκ των προτέρων και χωρίς να το θες, καταστάσεις, που δεν είναι καν επιλεγμένες από σένα, όπως το να μην βλέπεις, να μην ακούς, να μην αγγίζεις και να μην νιώθεις ανθρώπους που συνήθιζες να βλέπεις, να ακούς, να αγγίζεις και να νιώθεις. Και συγχωρήστε με αλλά θεωρώ πολύ πιο βάναυση μια τέτοια σύμβαση, όταν μιλάμε για τον θάνατο γιατί εκεί όχι μόνο χρειάζεται να αποβάλλεις την συνήθεια της παρουσίας αλλά επιβάλλεται να συνηθίσεις την απουσία με τελεία και με παύλα. Πολύ σκληρό και βίαιο...
Αφετέρου, ό,τι πηγάζει μέσα από την ψυχή μας και την καρδιά μας σε συναισθηματικό επίπεδο χτυπά πάνω σε έναν τοίχο κι αυτό πρέπει να αντιμετωπιστεί. Συναισθήματα χωρίς αποδέκτη πολύ συχνά μπορεί να οδηγήσουν σε καταστάσεις που χρίζουν ψυχιατρικής υποστήριξης, ειδικά αν μιλάμε για υπερσυναισθηματικά και υπερευαίσθητα άτομα. Και πάλι αν μου επιτραπεί να αναφέρω πως η έλλειψη αποδέκτη είναι πολύ πιο σκληρή όταν μιλάμε για θάνατο και όχι απλά για έναν χωρισμό ή για μια αναγκαστική απόσταση μεταξύ αγαπημένων προσώπων. Κάπως έτσι νιώθω πως προκαλείται η θλίψη, η απογοήτευση ή η μελαγχολία. Ειδικά αν πρέπει να αντιμετωπιστεί η κατάσταση ως de facto.
Το ζητούμενο είναι αν πρέπει να αφήνουμε αυτά τα συναισθήματα τα χωρίς αποδέκτη να διοχετεύονται μέσα μας ή να τα εξωτερικεύουμε προκαλώντας ενδεχομένως άλλες καταστάσεις πολύ επώδυνες για την ψυχοσύνθεση μας. Κι αν τα εξωτερικεύσουμε, με ποια μορφή θα γίνει αυτό. Η αγάπη για παράδειγμα, αν δεν υπάρχει αποδέκτης (ή ο αποδέκτης που εμείς επιθυμούμε) μπορεί να εξωτερικευτεί με το αντίθετό της, σε άτομα που απλά βρίσκονται στον κοινωνικό μας περίγυρο και που δεν φταίνε ή δεν μπορούν να κατανοήσουν την ανάγκη αυτής της εξωτερίκευσης. Στην πρώτη περίπτωση αδικούμε ανθρώπους που δεν φταίνε, ενώ στην δεύτερη περίπτωση απομακρύνουμε κι άλλα άτομα από κοντά μας αυξάνοντας τις απώλειες.
---
Και κάπου εδώ, έρχεται ως από μηχανής θεός, η λογική και με επίπονη προσπάθεια μας ψιθυρίζει να αλλάξουμε σελίδα, να πατήσουμε στα πόδια μας, να είμαστε ανοιχτοί σε νέες καταστάσεις και σε νέους ανθρώπους, να κρατάμε τα καλά της απώλειας/απουσίας και να ξεχνάμε τα άσχημα, να κάνουμε την αυτοκριτική μας και να συνεχίσουμε κοιτώντας μπροστά.
Κι αν εδώ μπορεί να τεθεί ένα θέμα, αυτό θα είναι το κατά πόσον ο χαρακτήρας του κάθε ανθρώπου μπορεί να αντεπεξέλθει στα νέα δεδομένα, κατά πόσον μπορεί να ξεπεράσει εμπόδια, και αναποδιές, κατά πόσον έχει κοντά του ανθρώπους που τον νοιάζονται και θα του σταθούν και κατά πόσον θα εκμεταλλευτεί τον συναισθηματικό του κόσμο προς όφελός του κι όχι καταστρέφοντας τον εαυτό του.
Η ζωή συνεχίζεται και οφείλουμε είτε με απουσίες είτε με παρουσίες να την βαδίζουμε με αξιοπρέπεια.

(Η ανάρτηση αφιερώνεται στον αδερφό μου τον Βασιλάκη, που μου λείπει, που τον αγαπώ και που πια του το λέω μόνο στην φωτογραφία του, γιατί έφυγε για το αιώνιο ταξίδι του. Πάντα στην καρδιά μας είσαι μικρέ!)

Πλουραλισμός

Θεώρηση του κόσμου κάτω από το πρίσμα της πολλότητας και της ποικιλίας, θεώρηση της πραγματικότητας ως σύνθετης από πολλά και διαφορετικά στοιχεία. Πλουραλιστική είναι η θεωρία του Εμπεδοκλή, σύμφωνα με την οποία ο κόσμος συνίσταται από τέσσερα στοιχεία: νερό, αέρα, φωτιά και χώμα.
Πλουραλιστικές επίσης είναι οι οντολογικές θεωρίες του Αλεξάντερ και του Νικολάι Χάρτμαν κατά τις οποίες η πραγματικότητα αποτελείται από τέσσερις σφαίρες: τη σφαίρα της ύλης, τη σφαίρα της ζωής, τη σφαίρα της συνείδησης και εκείνη του πνεύματος.
Ο πλουραλισμός έρχεται σε αντίθεση με την διαρχία και τον μονισμός.
Η πλουραλιστική κοινωνία είναι η κοινωνία στην οποία κυκλοφορεί μια ποικιλία ιδεολογικών ρευμάτων.
Η πλουραλιστική ερμηνεία είναι η ερμηνεία φαινομένων που ψάχνει για πολλά και ποικίλα αίτια, για πολλούς παράγοντες, σε αντίθεση με την μονιστική ερμηνεία που συνδέει ένα φαινόμενο ή μια σειρά φαινομένων με έναν και μόνο αιτιολογικό παράγοντα.

(Λεξικό εννοιών Σ. Γκίκα)

Σήμερα γάμος γίνεται

Σήμερα είναι μια πολύ ξεχωριστή μέρα για μένα και για την φίλη μου από τα παιδικά κιόλλας χρόνια, την Χριστίνα. Η Χριστίναι παντρεύεται τον εκλεκτό της καρδιά της, Παναγιώτη κι εγώ θα είμαι παρούσα ως μάρτυρας του μυστηρίου του γάμου τους και της ένωσής τους ενώπιον Θεού και ανθρώπων. Κοινώς είμαι η κουμπάρα. Οι προετοιμασίες πυρετωδώς ολοκληρώθηκαν και όλα είναι έτοιμα.
Είναι πολύ σημαντικό, εκεί που λες πως χάθηκαν όλα, πως οι σχέσεις της ζωής σου ολοκληρώθηκαν και πιθανώς να μην έχει άλλο, να εμφανίζεται ο κατάλληλος άνθρωπος και μάλιστα στα μέτρα σου. Και να είναι τόσο ιδανικός που να γελάς για τις προηγούμενες κακές σου σκέψεις. Να γελάς που σκέφτηκες πως θα μείνεις μόνος για όλη σου τη ζωη.
Για όλους υπάρχει το άλλο μισό, αρκεί να είμαστε ανοιχτοί στην αγάπη και στην κατανόηση, βάζοντας στην άκρη εγωισμούς και ψευτοπερηφάνιες. Ο έρωτας κάνει συχνές επισκέψεις στις ζωές μας, αλλά δεν νομίζω πως είναι αυτός πια που ορίζει τις σχέσεις.
Αν δεν υπάρχει σεβασμός και συνεννόηση, αν δεν υπάρχει ειλικρίνεια και πίστη, αν δεν υπάρχει εμπιστοσύνη και αλληλεγγγύη, τότε μάταια μιλάμε για ουσιαστικές σχέσεις. Ο έρωτας σβήνει, αλλά αυτό που μένει είναι πολύ πιο σημαντικό, η αγάπη.
Παρόλο που γενικά το μυστήριο του γάμου μετατράπηκε σε ένα κοινό πανηγύρι, που προέχουν πια όλα τα γύρω γύρω, δηλαδή εμφάνιση και εντύπωση, εγώ πιστεύω σε αυτό το μυστήριο γνωρίζοντας εκ προοιμίου πως μια απόφαση για να παρθεί πρέπει να παρθεί ύστερα από ώριμη σκέψη και υπευθυνότητα. Έτσι μόνο στήνονται υγιή σπιτικά και γεννιούνται και μεγαλώνουν παιδιά και αυριανοί χρήσιμοι πολίτες στη κοινωνία.
Η ώρα η καλή λοιπόν και στα δικά μας οι ελεύθεροι.

Χριστίνα και Παναγιώτη σας εύχομαι και διαδικτυακά να ζήσετε ευτυχισμένοι και να κάνετε μια όμορφη οικογένεια. Θα είμαι πάντα δίπλα σας για ο,τι χρειαστείτε. Σας αγαπώ πολύ!